Spoedcursus pubers opvoeden: ‘Respecteer de personal space’

Opvoeden is een kwestie van trial and error
Saskia Smith (49), moeder van Sid (17) en Isha (14): ,,Er bestaat geen opvoed-abc voor pubers. Wij doen ook maar wat. Wat de ene dag werkt, werkt de andere keer helemaal niet. Onze grootste tip is: laat het los! Wij zijn immers ook groot geworden zonder ouders die ons non-stop monitorden. Ze konden ons niet volgen via ov-chipkaarten, leerlingvolgsystemen of pinpassen. Net zoals peuters leren van vallen en opstaan, moeten pubers sporadisch hun neus stoten.”

Besef dat pubers geen mini-volwassenen zijn
Martine de Vente (50), moeder van Jan (14) en Leonoor (12): ,,Je kunt praten als Brugman, maar pubers missen het overzicht nog. Er gebeurt ook zoveel in dat hoofd. Thuis spreken we soms scenario’s door die mogelijk risicovol zijn. Hoe kom je ’s nachts thuis van een feestje? Wat doe je als je dan een lekke band hebt of de laatste bus mist?”

Saskia: ,,Soms heerst het idee dat je kinderen tot 12 jaar moet opvoeden en dat je daarna alles kunt loslaten. Nee! Ik durf best een bepaalde verantwoordelijkheid – huiswerk maken – bij ze neer te leggen, maar ik kijk vanaf de zijlijn wel mee. Mijn kinderen moeten met twee woorden spreken en praten zonder oordoppen en capuchon. En telefoons en laptops gaan niet mee naar bed.”

Respecteer de ‘personal space’ van je puber
Martine: ,,Pubers groeien razendsnel. Ze schamen zich doorgaans nergens voor, maar momenteel loopt mijn dochter het liefst met een zak over haar hoofd. Bh-achtige dingen en menstruatieperikelen bespreek ik dus alleen met haar en als ik een leuk sport-bh’tje heb gekocht, leg ik dat op haar kamer zonder dat de rest van het huis meekijkt. Het andere – gesprekken over seks en porno en zo – doet ‘de vader des huizes’. Soms zijn ze heel mellow, maar ze kunnen vanuit het niets ineens boos worden. Wat helpt is je schouders ophalen en denken: het is een fase. De hormonen hebben het even overgenomen. Natuurlijk moet ik zo nu en dan op eieren lopen, maar ik vind voorzichtigheid belangrijk. Zeker waar het lichamelijke integriteit betreft. Dring je kinderen geen dingen op, maar laat ze hun eigen grenzen aangeven.”

Stel pubers geen standaardvragen
Saskia: ,,Pubers zijn niet spraakzaam. Elke zin bestaat uit één woord. Oké. Nee. Duh. Zucht. De vraag ‘hoe was het op school?’ wordt vaak schouderophalend beantwoord, terwijl ‘waar heb je vandaag het hardst om gelachen?’ voor welwillende antwoorden kan zorgen. Darmee leer je direct je kind beter kennen. Met vragen die ze niet verwachten (wanneer heb je voor het laatst gehuild? Hoe moedig ben je? Hoe ziet de natuur er over vijftig jaar uit?) voorkom je dat je terechtkomt in een vicieuze cirkel van uitwisselen van beleefdheden. Zo leverde de vraag van mijn dochter naar mijn lievelingsdier – een varaan die ik ooit in de Filipijnen zag – een leuk gesprek op waarin ik leerde dat zij wel een keertje naar Hawaï wilde.

Eens per maand houden we trouwens een functioneringsgesprek met de kinderen. Het is een open gesprek waarin ze mogen zeggen wat ze van ons vinden. Het gaat dan over verwachtingen en teleurstellingen, over wat we willen en wat we kunnen. En waarom het soms niet goed gaat, en wat er gebeurt als het wél goed gaat. En natuurlijk confronteren mijn pubers mij met mijn ongeduld, mijn veeleisendheid en het feit dat ik nogal een workaholic ben.”

Zorg dat pubers thuis gezond eten
Martine: ,,Niemand heeft zicht op wat pubers buiten de deur eten. Zo neemt mijn zoon nooit brood mee naar school. Wel haalt hij ’s ochtends zes boterhammen uit de vriezer, die in vijf minuten op zijn. Hij krijgt zakgeld en heeft een krantenwijk, dus wat hij overdag eet, koopt hij ongetwijfeld onderweg. Ik kan wel zeggen ‘smeer een boterham’ en ‘eet je daar een appel?’ maar dat heeft weinig tot geen zin. Je kunt beter op een subtiele manier zorgen – met volkoren spaghetti, een berg groenten en bananen – dat ze thuis de nodige vitamines binnenkrijgen.’’

Saskia: ,,Mijn pubers hebben er inmiddels wel een beetje vrede mee dat hier in huis ‘niets lekkers’ te vinden is (en dat er altijd een bak druiven of noten op tafel staat). Ze kopen of krijgen toch genoeg cola, roze koeken en chips buiten de deur. De berg snoeppapiertjes onder hun bed spreekt boekdelen.”

Beschouw je puber als een kamerplant
Martine: ,,Een puber kun je prima vergelijken met een kamerplant. Natuurlijk moet je je kinderen verzorgen – een plant die je geen water geeft, verpietert ook langzaam – maar geef ze niet te veel aandacht. Pubers kun je niet meer op de gang zetten, met een kamerplant moet je ook niet te veel zeulen. Maak ze niet onnodig bang. Ze weten wel wat de consequenties zijn van wat ze online doen; dat het niet slim is om naaktselfies te sturen. Je moet ze daarentegen wél goede gewoonten meegeven. Je kunt dus niet zeggen: ‘je zit de hele avond op je laptop’ terwijl je zelf met je iPad in bed kruipt. We proberen elke dag samen af te sluiten. Net voor de kinderen naar bed gaan, drinken we een kopje thee.”

Maak je geen zorgen (het komt goed!)
Martine: ,,Alle pubers zijn verslaafd aan gamen en hun smartphone, geven te veel geld uit en zijn ontzettend verwend. Je hoort veel negatieve berichten over pubers, maar eigenlijk gaat het beter dan ooit met onze kinderen. Ze slaan wel met deuren, denken soms dat hun huis een hotel is en dat jij een wandelende pinautomaat bent, maar intussen drinken ze minder, roken ze bijna niet meer, seksen ze minder en hebben ze hun geld liever op de bank dan in hun portemonnee. Ik vind het mooi dat ze heel onbevangen zijn. Vaak houden ze ons een spiegel voor, omdat ze op een andere manier naar de wereld kijken.”

Saskia: ,,Juist daarom willen we niet vertellen hoe het moet, maar laten we gewoon zien hoe wij het doen. We willen het feest der herkenning vieren, van de badkamer waarin het lijkt of er een tsunami heeft plaatsgevonden tot de ontplofte slaapkamers. In de krant lees je over uitersten – pubers die zes bedrijven oprichten of juist voor overlast zorgen. Al snel denk je ‘straks is mijn dochter zwanger en ligt mijn zoon comazuipend in de goot’. Als ik om me heen kijk, valt het wel mee. De meeste mensen hebben – net als wij – gemiddelde pubers die tergend lastig en brutaal zijn, maar ook ontzettend grappig, lief en inventief.”

Bron: //www.ad.nl/nieuws/spoedcursus-pubers-opvoeden-respecteer-de-personal-space~af92100d/

2018-11-01T19:14:44+00:001 november 2018|